Płytki marokańskie – rodzaje i zakup
Płytki marokańskie to kilka różnych wyrobów: mozaika zellige z ręcznie ciętych, szkliwionych kawałków, matowe płytki cementowe z wzorem w masie, ceglaste bejmat oraz ręcznie malowane płytki ceramiczne. Najwięcej warsztatów działa w Fezie. Przed zakupem warto wiedzieć, czym się różnią, bo każda wymaga innego montażu i pielęgnacji.
Rodzaje płytek marokańskich
Turyści często wrzucają wszystkie kolorowe płytki do jednego worka z napisem „zellige”. Tymczasem na targach i w hurtowniach spotkasz kilka zupełnie różnych produktów:
| Rodzaj | Z czego i jak powstaje | Wygląd | Gdzie się sprawdza |
|---|---|---|---|
| Zellige | glina, szkliwo, ręcznie cięte kawałki układane w mozaikę lub kwadratowe płytki szkliwione | błyszczące, nierówne, z różnicami odcieni | ściany, łazienki, kuchnie, fontanny |
| Płytki cementowe | cement z pigmentem, wzór wtłoczony w wierzchnią warstwę, bez wypalania | matowe, wzorzyste, równe | posadzki, ściany |
| Bejmat | wypalana glina, często szkliwiona, w kształcie wydłużonego prostokąta | ciepłe kolory, prosty kształt | posadzki, tarasy, ściany |
| Malowane płytki ceramiczne | glina, ręcznie malowany wzór pod szkliwem | kolorowe motywy roślinne i geometryczne | akcenty, blaty, cokoły |
Klasyczne zellige to pojedyncze kawałki wycięte z kwadratowych płytek o boku ok. 10 cm i ułożone w geometryczny wzór. Jak dokładnie powstaje, wyjaśniamy w artykule zellige (zellidż) – co to jest i jak powstaje. Do wnętrz często kupuje się też proste, jednobarwne kwadraty zellige; ich urok polega na nierównej powierzchni i różnicach odcieni.
Kolory i wzory
Rzemieślnicy z Fezu oferują pełną gamę barw: od miękkich zieleni i miodowych żółci po głęboki burgund, kobalt i turkus. Na płytkach dominują wzory geometryczne — gwiazdy, rozety, romby, łuki i trójkąty — oraz roślinne ornamenty.
Płytki cementowe można układać w „patchwork” z różnych wzorów albo dopasowywać tak, by z czterech elementów powstawał większy motyw. Zellige najlepiej wygląda w prostym układzie, w którym grają odcienie i połysk szkliwa.
Gdzie kupić płytki marokańskie
Fez to główny ośrodek produkcji zellige. W warsztatach na obrzeżach miasta można zobaczyć, jak powstają płytki, i zamówić je na wymiar. Gotowe kafelki, mozaikowe stoliki, ramy luster i fontanny sprzedają też sklepy w medynie i w Marrakeszu. Ceramikę z innych regionów opisujemy w artykule ceramika marokańska i wyroby z miedzi.
Jak kupować z głową:
- Zdecyduj wcześniej, gdzie płytki trafią: na ścianę, podłogę czy do łazienki. Od tego zależy rodzaj i grubość.
- Zamów z zapasem ok. 10–15% na docinki i stłuczki. Dokupienie później płytek z tej samej partii kolorystycznej jest bardzo trudne.
- Poproś o wcześniejsze zdjęcie całej partii i zapytaj o termin produkcji — przy większych zamówieniach może trwać kilka tygodni.
- Ustal sposób transportu. Kilka płytek zmieści się w bagażu, ale większe ilości wysyła się paletą; zapytaj o pakowanie i ubezpieczenie.
- Negocjuj cenę, zwłaszcza przy większych zamówieniach — zasady opisujemy w artykule targowanie się w Maroku.
Układanie płytek w domu
Ręcznie robione zellige różnią się grubością, a krawędzie bywają nierówne. Układa je się na wąską fugę, a glazurnik powinien mieć doświadczenie w pracy z płytkami rzemieślniczymi. Płytki cementowe są porowate, więc po ułożeniu trzeba je zaimpregnować, a do mycia używać łagodnych środków bez kwasu. Drobne odpryski i różnice koloru to cecha wyrobu ręcznego, nie wada.
Jeśli szukasz mniejszej pamiątki, kilka płytek łatwo przywieźć jako podstawki pod kubki albo do oprawienia. Inne pomysły znajdziesz w tekście pamiątki z Maroka.
