Mendil – pasiasta tkanina z północy Maroka
Mendil to ręcznie tkana tkanina w biało-czerwone pasy, część tradycyjnego stroju kobiet z prowincji Fahs-Anjra w północnym Maroku, w regionie Tanger-Tetuan-Al-Husajma. Kobiety owijają ją wokół bioder jak spódnicę. Władze lokalne uznały mendil za symbol prowincji, a dziś kupują go także turyści jako pamiątkę.
Jak wygląda mendil?
Klasyczny mendil z Fahs-Anjra tka się z bawełny i ma szerokie, wyraźne pasy: białe na przemian z czerwonymi. Białe pasy są stałym elementem wzoru, natomiast drugi kolor bywa różny – spotyka się wersje biało-zielone, biało-niebieskie i wielobarwne.
Mendil wytwarza się też w sąsiednich rejonach gór Rif i Dżebala, zwłaszcza w okolicach Szefszawanu. Tamtejsze tkaniny są zwykle wełniane, a pasy węższe. Po fakturze i szerokości pasów miejscowi rozpoznają, skąd pochodzi dany mendil.
Jak się nosi mendil?
Mendil jest częścią codziennego stroju kobiet z plemion Dżebala. Noszą go zarówno w domu, jak i w drodze na targ czy na pole. Strój składa się zwykle z trzech elementów:
- mendil – pasiasta tkanina owinięta wokół bioder i przewiązana w talii;
- futa – duża biała chusta, okrywająca ramiona i plecy;
- szaszija – szeroki słomkowy kapelusz z pomponami z czerwonej i zielonej wełny.
Taki strój najłatwiej zobaczyć w dni targowe w miastach północy, dokąd kobiety z okolicznych wsi przyjeżdżają z płodami rolnymi.
Jak powstaje mendil?
Mendil tka się ręcznie na tradycyjnych krosnach, zwanych mramma, ustawionych w domu. Tkaczki pracują zwykle wcześnie rano i wieczorem, między codziennymi obowiązkami. Wyrób wymaga wprawy, bo pasy muszą mieć równą szerokość na całej długości tkaniny.
Na wesela i duże lokalne święta przygotowuje się odświętne wersje: wełniane, haftowane jedwabiem albo nicią w kolorze złota lub srebra. Ich wykonanie trwa znacznie dłużej niż zwykłego mendilu, dlatego są też droższe.
Spółdzielnie tkaczek i nowe wzory
Fahs-Anjra to prowincja rolnicza, a tkactwo jest dla wielu rodzin ważnym źródłem dochodu. Tkaczki zakładają spółdzielnie, które wspiera m.in. państwowy program Narodowej Inicjatywy na rzecz Rozwoju Społecznego (INDH) oraz Krajowy Związek Kobiet Marokańskich. Spółdzielnie organizują szkolenia i pomagają w sprzedaży poza regionem.
Dzięki temu poszerzyła się oferta. Oprócz tradycyjnych spódnic można kupić obrusy, serwetki, narzuty i koce we wzór mendilu, a paleta kolorów jest dziś znacznie bogatsza niż dawniej.
Mendil jako pamiątka z Maroka
Mendil to lekka i niedroga pamiątka, która dobrze się pakuje. Najlepiej kupować go bezpośrednio od tkaczek lub w spółdzielniach, bo wtedy pieniądze trafiają do autorek. Na targach w medynach można trafić na tkaniny maszynowe – ręcznie tkany mendil ma lekko nierówny splot i grubszą nić. Więcej podpowiedzi znajdziesz w artykułach o pamiątkach z Maroka i targowaniu się w Maroku.
