Drzewa oliwne w Maroku

Drzewo oliwne, czyli oliwka europejska, to obok arganii najważniejsze drzewo użytkowe Maroka. Gaje oliwne rosną w większości regionów kraju, z wyjątkiem pasa wybrzeża Atlantyku, a Maroko należy do czołowych światowych producentów oliwy, obok Hiszpanii, Włoch i Tunezji. Oliwki zbiera się jesienią i zimą, od października.

Oliwka europejska — drzewo długowieczne

Oliwka europejska (Olea europaea) to wiecznie zielone drzewo o krzywym, często dziuplastym pniu i wąskich, srebrzystych od spodu liściach. Uprawia się ją w basenie Morza Śródziemnego od 6–8 tysięcy lat, a na atlantyckim wybrzeżu dzisiejszego Maroka ludzie korzystali z dzikich oliwek już ok. 100 tysięcy lat temu.

Oliwki słyną z długowieczności. O niektórych okazach mówi się, że mają po kilka tysięcy lat, choć dokładny wiek trudno ustalić, bo pnie nie tworzą regularnych słojów i z czasem pustoszeją w środku. Drzewa zaczynają owocować po kilku latach od posadzenia, a owocują przez dziesięciolecia.

Gdzie w Maroku rosną gaje oliwne

Oliwki dobrze znoszą suche, gorące lato i łagodną zimę, dlatego uprawia się je w interiorze – na równinach i przedgórzach Atlasu oraz w dolinach rzek. Gaje oliwne widać wokół Meknesu i Fezu, na równinie Al-Hauz koło Marrakeszu, a także w oazach na południe od Atlasu, gdzie rosną obok palm daktylowych. W samym Marrakeszu stary gaj oliwny otacza basen w ogrodach Menara, jedną z najbardziej znanych pocztówek miasta.

Powierzchnia gajów oliwnych w Maroku szybko rosła w ostatnich dekadach. Około trzech czwartych zbiorów trafia do tłoczni, a większość oliwy sprzedaje się na rynku krajowym.

Zbiory oliwek i tłocznie

W basenie Morza Śródziemnego oliwki zbiera się jesienią, od października, a w Maroku zbiory trwają do zimy. W małych gospodarstwach robi się to ręcznie: owoce strąca się kijami lub otrząsa z gałęzi na rozłożone pod drzewem płachty. Oliwki trafiają potem do tłoczni – od tradycyjnych, z kamiennymi żarnami, po nowoczesne zakłady. Zielone, niedojrzałe oliwki przeznacza się zwykle do marynowania, a ciemne, dojrzałe – do tłoczenia oliwy.

Oliwki i oliwa w kuchni marokańskiej

Oliwki to stały element marokańskiego stołu. Sprzedaje się je na targach w wielkich misach – zielone, fioletowe i czarne, marynowane z cytryną, czosnkiem, harissą lub ziołami. Dodaje się je do sałatek i do tadżinu, np. kurczaka z kiszoną cytryną i oliwkami. Oliwę podaje się na śniadanie z chlebem, często obok miodu i amlou.

Drewno oliwne jest twarde i ma piękny rysunek słojów, dlatego wyrabia się z niego miski, łyżki i deski do krojenia, sprzedawane na sukach. Gorsze drewno i pestki służą jako opał.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy w Maroku zbiera się oliwki?

Zbiory zaczynają się jesienią, zwykle od października, i trwają do zimy. Zielone oliwki zbiera się wcześniej, dojrzałe ciemne – później. W tym czasie w regionach oliwnych, np. w okolicach Meknesu, pracują tłocznie, a na targach pojawia się świeża oliwa z nowego zbioru.

Czy warto przywieźć oliwę z Maroka?

Tak, jeśli kupuje się ją w sprawdzonym miejscu, np. w spółdzielni lub tłoczni, w szczelnej butelce. Oliwę i oliwki w bagażu rejestrowanym przewozi się bez problemu, ale w bagażu podręcznym obowiązują limity płynów. Inne pomysły na jadalne pamiątki znajdziesz w artykule o smacznych pamiątkach z Maroka.

Czym różni się drzewo oliwne od arganii?

Oliwka europejska rośnie w całym basenie Morza Śródziemnego, a argania jest endemitem południowo-zachodniego Maroka. Z oliwek tłoczy się oliwę, a z pestek owoców arganii olej arganowy. Obie rośliny dobrze znoszą suszę, ale argania rośnie w znacznie suchszym klimacie.