Święto Barana (Id al-Adha) w Maroku
Święto Barana, czyli Id al-Adha (w Maroku Aid el-Kebir, „Wielkie Święto”), to najważniejsze święto muzułmańskiego roku, obchodzone 10. dnia miesiąca zu al-hidżdża. Data przesuwa się co roku o ok. 11 dni: w 2026 roku Maroko świętowało 27 maja, a w 2027 roku święto przypadnie około połowy maja. Rodziny składają wtedy w ofierze barana.
Największe święto w kalendarzu muzułmańskim
Id al-Adha zbiega się z końcem pielgrzymki do Mekki (hadżdż) i jest jednym z dwóch wielkich świąt islamu – obok Id al-Fitr, kończącego ramadan. Muzułmanie upamiętniają wtedy gotowość Abrahama (Ibrahima) do złożenia w ofierze własnego syna na polecenie Boga. Według tradycji Bóg wstrzymał jego rękę i pozwolił zastąpić syna baranem. Ofiara zwierzęcia jest więc symbolem posłuszeństwa i zaufania wobec Boga.
Data święta zależy od obserwacji księżyca. W Maroku ogłasza ją Ministerstwo Habusów i Spraw Islamskich – w 2026 roku po dostrzeżeniu nowiu 17 maja ustalono, że 1 dzień zu al-hidżdża wypada 18 maja, a Id al-Adha 27 maja. Święto jest dniem wolnym od pracy, a w praktyce życie zwalnia na kilka dni.
Przebieg święta Aid el-Kebir
Rano mężczyźni i chłopcy w odświętnych dżelabach idą na wspólną modlitwę świąteczną. Po jej zakończeniu i symbolicznej ofierze złożonej przez króla rodziny zabijają swoje zwierzęta – zwykle w domu, na dachu lub podwórzu, z pomocą rzeźnika albo najstarszego mężczyzny w rodzinie. Ubój odbywa się według zasad islamu, szybkim cięciem i z modlitwą.
Mięso tradycyjnie dzieli się na części: dla domowników, dla krewnych i sąsiadów oraz dla potrzebujących. Podział z ubogimi jest ważną częścią święta – to forma jałmużny (sadaka), a nie obowiązkowy podatek zakat, z którym bywa mylona.
Pierwszego dnia na stół trafiają zwykle szaszłyki bulfaf z wątróbki owiniętej tłuszczem, w kolejnych dniach – gulasze, tadżiny i pieczona baranina. Część mięsa suszy się i soli, by przygotować gueddid na kolejne miesiące. Kobiety zdobią dłonie henną, dzieci dostają nowe ubrania, a dni świąteczne spędza się na wizytach u rodziny.
Święto bez ofiary w 2025 roku
W lutym 2025 roku król Muhammad VI zaapelował do Marokańczyków, by zrezygnowali ze składania ofiary. Powodem była wieloletnia susza i gwałtowny spadek pogłowia zwierząt hodowlanych, przez który ceny baranów stały się nieosiągalne dla wielu rodzin. Król przypomniał, że ofiara jest zalecaną praktyką (sunna), gdy jest możliwa, i zapowiedział, że sam złoży ją w imieniu całego narodu. Władze zamknęły wówczas targi zwierząt przed świętem.
Id al-Adha w Maroku – informacje dla turystów
- Zamknięte sklepy i urzędy: w dniu święta i zwykle przez kolejne dni wiele sklepów, straganów i restauracji w medynach jest zamkniętych; hotele i większe sklepy sieciowe działają.
- Transport: przed świętem bardzo wielu Marokańczyków jedzie do rodzinnych miejscowości, więc autobusy, pociągi i taksówki zbiorowe są przepełnione, a o bilety bywa trudno – zarezerwuj przejazdy z wyprzedzeniem. Informacje o kolei znajdziesz w artykule Podróż koleją w Maroku.
- Widok ofiary: w dniu święta ubój odbywa się w domach i na podwórzach, czasem w widocznych miejscach – osoby wrażliwe powinny się z tym liczyć.
- Przed świętem: w miastach działają targi owiec i stoiska z przyprawami, węglem drzewnym i nożami; to ciekawy, choć głośny element marokańskiej codzienności.
Inne dni wolne i święta opisujemy w artykule Najważniejsze święta w Maroku, a potrawy z baraniny – w tekście Kuchnia marokańska.
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy jest Święto Barana w 2027 roku?
Id al-Adha przypada 10. dnia miesiąca zu al-hidżdża, a ponieważ kalendarz muzułmański jest księżycowy, święto co roku wypada ok. 11 dni wcześniej niż poprzednio. W 2026 roku Maroko świętowało 27 maja, więc w 2027 roku święto przypadnie około połowy maja. Dokładną datę Ministerstwo Habusów ogłasza ok. dziesięć dni wcześniej, po obserwacji księżyca.
Czy w Święto Barana w Maroku wszystko jest zamknięte?
Nie wszystko, ale dużo. Urzędy, banki, szkoły i wiele małych sklepów w medynach nie pracuje przez dzień lub kilka dni. Hotele, większość restauracji hotelowych, supermarkety w dużych miastach i główne atrakcje turystyczne zwykle działają, choć czasem w ograniczonych godzinach. Warto mieć zapas gotówki i zarezerwowane przejazdy.
Dlaczego w 2025 roku Marokańczycy nie składali ofiary?
Z powodu wieloletniej suszy i spadku pogłowia zwierząt król Muhammad VI zaapelował w lutym 2025 roku o rezygnację z ofiary, aby nie obciążać uboższych rodzin wysokimi cenami baranów. Złożył ofiarę symbolicznie w imieniu wszystkich Marokańczyków, a władze zamknęły przed świętem targi zwierząt.