Tańce Maroka – tradycyjne tańce i folklor
Najbardziej znane tradycyjne tańce Maroka to zbiorowe tańce berberyjskie z gór Atlas – ahwasz i ahidus – oraz guedra z saharyjskiego południa. Łączą taniec, śpiew, poezję i rytm bębnów obręczowych. Wpisany w 2017 roku na listę UNESCO taskiwin, wojenny taniec z zachodniej części Atlasu Wysokiego, wymaga pilnej ochrony.
Ahwasz – taniec wiosek Atlasu Wysokiego i Sus
Ahwasz (ahwash) to zbiorowe przedstawienie ludu Szilha (Chleuh), berberyjskich mieszkańców Atlasu Wysokiego, Antyatlasu i doliny Sus. Dwie duże grupy, zwykle mężczyźni i kobiety, stają naprzeciw siebie i na zmianę śpiewają, tańczą i grają na bębnach obręczowych.
Ahwasz towarzyszy weselom, narodzinom i żniwom. Każda wieś ma własny styl, a teksty pieśni są ustną poezją, która przekazuje doświadczenia jednostki i całego plemienia. Różne odmiany ahwaszu odnotowano m.in. w Telouet, Tafraoute i w okolicach Warzazatu.
Ahidus – taniec Atlasu Średniego
Ahidus (ahidous) łączy pieśń, taniec i improwizowaną poezję. Uczestnicy – mężczyźni i kobiety – stają ramię w ramię w kręgu lub w dwóch rzędach naprzeciw siebie i kołyszą się w rytm bębnów. Całością kieruje przewodnik zwany ammehreb, który stoi w środku i nadaje tempo.
Mężczyźni tańczą w białych dżelabach i turbanach, kobiety w białych lub kolorowych kaftanach ze srebrną biżuterią. Dawniej ahidus wyrażał radość ze zwycięstwa, dziś jest symbolem jedności społeczności. Tańczy się go w Atlasie Średnim i we wschodniej części Atlasu Wysokiego, m.in. w okolicach Ifranu, Sefrou i Imilszil.
Guedra – taniec z saharyjskiego południa
Guedra pochodzi od plemion Sahrawi z okolic Guelmim. Tancerka klęczy w środku kręgu, z głową okrytą zasłoną, a rytm wybija muzyk na glinianym naczyniu obciągniętym skórą. Taniec opiera się na ruchach dłoni i ramion, a w szybkiej fazie przechodzi w stan zbliżony do transu. Szczegóły opisujemy w osobnym artykule o tańcu guedra.
Taskiwin – wojenny taniec pod ochroną UNESCO
Taskiwin to taniec z zachodniej części Atlasu Wysokiego, w którym mężczyźni z rogami na proch zawieszonymi na ramieniu poruszają się w rytm bębnów i fletów. W 2017 roku UNESCO wpisało go na listę niematerialnego dziedzictwa wymagającego pilnej ochrony, bo coraz mniej osób zna i przekazuje tę tradycję.
Taniec w transie: gnawa
Osobną tradycją jest gnawa – muzyka i rytuał bractw potomków ludzi przywiezionych z Afryki Subsaharyjskiej. Podczas nocnych ceremonii lila taniec przy dźwiękach basowej lutni gimbri i metalowych kastanietów qraqeb prowadzi uczestników do transu. Gnawa jest od 2019 roku na liście UNESCO. Więcej przeczytasz w artykule o muzyce marokańskiej.
Gdzie zobaczyć tradycyjne tańce?
Tańce zobaczysz najłatwiej podczas lokalnych świąt i mussemów, wesel oraz festiwali, np. święta narzeczonych w Imilszil czy festiwali folklorystycznych w Marrakeszu. Krótsze pokazy przygotowują też hotele i restauracje dla turystów. Gdy trafisz na taniec podczas rodzinnej uroczystości, zapytaj gospodarzy, zanim zaczniesz fotografować.