Dżelaba (nazywana także: darija, djellabah, galabiya oraz jellāb) to wierzchnia szata noszona zarówno przez mężczyzn, jaki kobiety nie tylko w Maroku, ale także w innych krajach Afryki Północnej.

Maroko | Moda z ulic Casablanki
Maroko | Moda z ulic Casablanki (by atkinson000)

Strój ten rozpowszechnił sie także w innych częściach świata, bowiem marokańscy emigranci nawet na obczyźnie dbają o zachowanie swoich tradycji, do których należy między innymi zwyczaj ubierania się w dżelaby.

Dżelaba jest długa i luźna. Ma długie i szerokie rękawy oraz kaptur. Kaptur nazywany „cob” chroni nie tylko przed słońcem, ale także przed piaskiem. Bywa również tak, że sporych rozmiarów kaptur wykorzystywany jest jako dodatkowa kieszeń (np. na portfel) lub torba na zakupy.

Pierwotnie dżelaby wykonywane były z grubej wełny, a ich kolory były szaro-ziemiste. Wraz z wprowadzeniem delikatniejszych tkanin, dżelady zaczęto farbować na różne barwy.

Dodatkiem do dżelaby są pantofle nazywane babouche oraz szalik lub chusta nazywana cheche.

Szczególnie piękne są dżelaby kobiece, które bogato ozdobione są haftami oraz błyszczącymi cekinami. Kobiece dżelady są eleganckie, delikatne i zwiewne, wykonane najczęściej z aksamitu, jedwabiu, atłasu lub brokatu. Dodatkiem do takiego stroju jest makijaż, podkreślający głębię czarnych oczu. Tajemniczość i skromność Marokanek jest wyjątkowo intrygująca.

Maroko | Szczególnie piękne są dżelaby kobiece
Maroko | Szczególnie piękne są dżelaby kobiece (by Rafa http://www.micamara.es)

Kobiece dżelaby nie zawsze tak wyglądały. Początkowo ich kolory były ciemne, a krój bardzo rygorystycznie narzucony przez tradycję. Dżelaba, oprócz kaptura zasłaniającego włosy, była wyposażona w welon zasłaniający twarz. Strój zaczął swoją ewolucję razem ze zmianami zachodzącymi w życiu kobiet po uzyskaniu niepodległości w roku 1956. Marokanki stały się co raz bardziej aktywne poza domem, a w ostatnich latach zaczęły uprawiać sporty i czynnie uczestniczyć w życiu publicznym.

W górach Atlasu dżelaba ma także ważne znaczenie społeczne. Zabarwienie stroju określa stan cywilny osoby, która je nosi. Kawalerowie noszą ubrania ciemnobrązowe, a mężczyźni zamężni jasne.

Maroko | Duży kaptur nie tylko chroni przed wiatrem i słońcem, ale także pełni rolę dodatkowej kieszeni
Maroko | Duży kaptur nie tylko chroni przed wiatrem i słońcem, ale także pełni rolę dodatkowej kieszeni (by proimos)