W północno-zachodniej części Maroka, na wybrzeżu Morza Śródziemnego, leży Tetuan. Turyści zjeżdżają do niego tłumnie ze względu na przepiękną medynę. Jej urok oraz historyczną wartość doceniono w 1997 r., wpisując na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO. Tetuan to pięknie zachowane starożytne miasto, w którym zatrzymał się czas.

Maroko | Malowniczy widok na miasto
Maroko | Malowniczy widok na miasto (by fotos_dos_ornelas )

Tetuan jest jednym z dwóch głównych portów Maroka. Jego nazwę w języku berberyjskim tłumaczy się dosłownie jako „otwórz oczy”, a w przenośni jako „źródła wody” gdyż pobliskie rzeki i potoki nawadniają miejskie ogrody. Tetuan jest malowniczo położony u podnóża gór Rif w pasie sadów pomarańczowych, migdałowych, granatowych i cyprysowych. Białe budynki miasta wznoszą się na stokach Dżebel Dersa. To właśnie z tego względu turyści nazywają go potocznie Andaluzyjką, Małą Jerozolimą czy Białą Gołębicą.

Historia Tetuan’u

Choć mówi się, że Tetuan założony został w XV wieku przez Sidi Ali al-Mandari oraz towarzyszących mu muzułmanów i Żydów pierwsze znaleziska na terenie miasta pochodzą z III w. p.n.e. z czasów rzymskich i fenickich. Podobnie jak w przypadku Tangeru tak i Tetuan burzliwa historia nie oszczędzała strategicznego miasta portowego. Ze względu na dogodne położenie geograficzne w Tetuanie dochodziło do wielu bitew, splądrowań i wyburzeń. Mimo to, za każdym razem podnosiło się na nowo z gruzów.

Jakim językiem posługują się mieszkańcy Tetuan’u?

W Tetuan po arabsku mówi się tylko w urzędach. Na ulicach, w codziennych rozmowach słychać jedynie marokański darija, a podczas spotkań biznesowych używa się języka francuskiego lub hiszpańskiego. Hiszpańskie wpływy są tutaj bardzo istotne i widoczne nawet w architekturze miasta, w której wydzielić można trzy style. Medyna cechuje się stylem andaluzyjskim, otaczające ją budynki wybudowane na początku i w połowie XX w. są w stylu hiszpańskim. Przedmieścia natomiast są bardziej nowoczesne i pochodzą z czasów po odzyskaniu niepodległości.

Maroko | Tetuan w języku berberyjskim tłumaczy się dosłownie jako „otwórz oczy”
Maroko | Tetuan w języku berberyjskim tłumaczy się dosłownie jako „otwórz oczy” (by fotos_dos_ornelas )

Co warto zobaczyć?

Zwiedzanie najlepiej rozpocząć od starej części miasta, czyli medyny będącej sercem miasta. Jest to fascynujący i romantyczny spacer rozpoczynający się Bramą Wiatrów (Bab er-Rwah). Jednak do otoczonej piętnastowiecznymi murami medyny można wejść jeszcze sześcioma innymi pięknie rzeźbionymi bramami. Medynę można podzielić na kilka wyróżniających się części:

  • domy o pięknych elewacjach ogrodzone kutym żelazem,
  • żydowską, czyli mellah, którą najłatwiej rozpoznać po łukach łączących poszczególne domy. Niestety większość budynków jest w ruinie, ale mimo to można dostrzec piękne elementy zdobiące (płaskorzeźby, glazurę, kute żelazo),
  • aromatyczny suk el-Fuka, na którym można kupić wszystkie znane w Maroku przyprawy,
  • suk el-Hots gdzie swoje ceramiczne wyroby sprzedają garncarze,
  • błyszczący bogactwem targ jubilerski na ulicy Ahmed,
  • targ garbarzy i rynek tkanin, na którym można kupić cudowne dżellaby. Bazary te umieszczone są w rejonie Souq el-Foki i rue des Fes. Przez wiele osób uważane są za najwspanialsze w całym Maroku,
  • pachnąca z daleka część cukierników,
  • oraz część z meblami (będącymi często antykami).

Podczas przechadzek uliczkami Tetuan’u można napotkać kobiety w różnym wieku odziane w mendil, czyli tradycyjną tkaninę. Biało-czerwone, a czasami biało-czerwono-niebieskie paski widoczne są z daleka. Kobiety przewiązują mendil w pasie lub okrywają nią ramiona i plecy. Ich głowy przyozdobione są dużymi słomkowymi kapeluszami z czarnymi pomponami nazywanymi chachiya. Często kobiety te sprzedają zawinięty w liść palmowy lokalny smakołyk jakim jest biały ser Jben.

Maroko | Tetuan potocznie nazywany jest Andaluzyjką, Małą Jerozolimą czy Białą Gołębicą
Maroko | Tetuan potocznie nazywany jest Andaluzyjką, Małą Jerozolimą czy Białą Gołębicą (by fotos_dos_ornelas )

Chcąc zgłębić kulturę regionu najlepiej wybrać się do muzeów. W Muzeum Etnograficznym znajdują się imponujące zbiory tkanin i haftów. Po obejrzeniu wystaw można na chwilę usiąść w jego ogrodzie i podziwiać imponujący widok na morze. Warto także odwiedzić niewielkie muzeum archeologiczne z pokaźnymi zbiorami ceramiki z pobliskiej Tamudy, mozaiki z Lixus oraz z Sidi Abdessalam Del Bahr. W Szkole Sztuki Pięknej można podziwiać sztukę rzemiosła w drewnie i skórze oraz ceramikę i dywany. Miejsce to jest również interesujące ze względu na architektoniczne walory samego budynku.

W starej części Tetuanu znajduje się ponad 50 meczetów. Jednym z najbardziej znanych jest meczet o imieniu XIII-wiecznego świętego - Sidi Saidi. Równie interesujący jest Wielki Meczet, który turyści –nie muzułmanie, mogą podziwiać jedynie z zewnątrz. Jego wysoki ozdobiony mozaiką minaret wznosi się ku niebu.

Po wyczerpującym całodniowym spacerze warto zwyczajem mieszkańców Tetuan’u wybrać się na ulicę Mohammed’a V. Zwyczaj ten pochodzi z czasów hiszpańskiej protekcji i nazywany jest paseo. Droga ta jest wyłączona z ruchu samochodowego. Panuje tu atmosfera relaksu i może dlatego tak łatwo tu o pogaduszki. Jest to rewelacyjna okazja do nawiązania przyjaznych kontaktów z lokalnymi mieszkańcami i poznania z ich ust tajemnic zakamarków tego miasta.

Maroko | Zielona herbata z miętą - narodowy napój Marokańczyków
Maroko | Zielona herbata z miętą - narodowy napój Marokańczyków (by fotos_dos_ornelas )